Kraków to jedno z tych miast, które nie tylko mają bogatą historię, ale też tradycję, która na przestrzeni wieków rozwijała się i ewoluowała. Średniowieczny układ ulic odchodzących od Rynku, mijane zabytki czy nazwy dzielnic to świadkowie dawnych wieków, które wciąż tu żyją. Dzieje Krakowa są niezwykle barwne poczynając od 1257 roku, czyli lokacji miasta Krakowa aż do współczesności.
Lokacja na prawie niemieckim
Choć osadnictwo na terenie dzisiejszego Krakowa istniało już wcześniej, a Wawel był ważną siedzibą książęcą od wczesnego średniowiecza, to przełomowym momentem była lokacja miasta w roku 1257. Zgodę wydał Bolesław Wstydliwy po zniszczeniach spowodowanych najazdem Tatarów z 1241 roku. W tamtym czasie wszystkie miasta Europy były lokowane na prawie niemieckim zwanym magdeburskim. To ona nadała miastu nowy, regularny układ urbanistyczny z Rynkiem Głównym jako sercem, siecią równoległych ulic oraz zorganizowaną radą miejską. To wtedy Kraków zaczął pełnić rolę ważnego ośrodka handlowego, korzystając ze swojego położenia na szlakach handlowych z całą Europą i światem
Złoty wiek Jagiellonów
Bezsprzecznie w XIV wieku Kraków stał się jednym z najważniejszych miast w Polsce. Po koronacji Władysława Łokietka w 1320 roku na Wawelu rozpoczęła się długa tradycja koronacji królewskich. Jego syn Kazimierz Wielki rozbudował miasto, w 1364 roku ufundował Akademię Krakowską, kazał rozbudować nury miejskie i lokował nowe miasto zwane Kazimierzem. Największy rozkwit przyszedł jednak za czasów Jagiellonów. Mówi się, że XV i XVI wiek to złoty wiek dla Krakowa. Tu najbardziej rozwijała się nauka, kultura i handel. Akademia Krakowska przemieniona na Uniwersytet Jagielloński stała się jednym z najważniejszych ośrodków naukowych w Europie. To tu studiował m.in. Mikołaj Kopernik.
Zmiana stolicy z Krakowa na Warszawę
W XVI wieku król Zygmunt III Waza postanowił przenieść swoją siedzibę z Krakowa do Warszawy. Nie spowodowało to nagłego upadku Krakowa, ale z czasem rola polityczna i gospodarcza miasta zmalała. Nadal jednak odbywały się tu koronacje i pochówki królewskie, co podtrzymywało prestiż Wawelu jako nekropolii polskich władców.
Okres wzlotów i upadków Krakowa
W XVII wieku potopu szwedzkiego i kolejne wojny przyczyniły się do znacznego upadku miasta Krakowa. W tamtym czasie miasto niejednokrotnie nawiedzały pożary i epidemie. Kraków stracił dawną świetność i osłabł gospodarczo. Mimo to wciąż działał uniwersytet, a wiele rodzin mieszczańskich i magnackich dbało o rozwój kultury i architektury.
Pod koniec XVIII wieku Kraków znalazł się w zaborze austriackim, choć przez krótki okres istniała także Rzeczpospolita Krakowska. W latach 1815-1846 Kraków był wolnym miastem, które stało się jednym z centrów polskiego życia intelektualnego.
Całkiem dobry XIX wiek dla Krakowa
Pod panowaniem austriacko węgierskim Kraków stopniowo odzyskiwał znaczenie. Zorganizowano i otwarto Planty na terenie dawnych murów miejskich. Miasto zostało przebudowane i nadano mu nowy, Europejski charakter. Odrestaurowano Wawel jako symbol polskości a Kazimierz stał się centrum życia kulturalnego, co zresztą ma miejsce do dziś. W tym czasie działał i żył w Krakowie Jan Matejko, Stanisław Wyspiański czy Józef Mehoffer, nasi wybitni artyści. Kraków był również jednym z centrów artystycznego ruchu Młodej Polski.
Okres wojen i odbudowa miasta
Okres I wojny światowej przyniósł nadzieję na odzyskanie niepodległości, a Kraków stał się jednym z głównych miast odrodzonej Polski. Niestety, II wojna światowa odcisnęła na Krakowie bolesne piętno. Okupacja niemiecka, zagłada społeczności żydowskiej i polskiej, czy utworzenie getta w Podgórzu pozostawiły smutny ślad w historii miasta. Po wojnie miasto zostało odbudowane w częściach, które Niemcy zniszczyli. Na szczęście pod czas wojny Kraków został w dużym stopniu oszczędzony przez nazistów. Po wojnie powstały Nowa Huta i liczne osiedla mieszkaniowe. Choć przemysł odgrywał dużą rolę, Kraków nadal pozostał centrum nauki, dzięki Uniwersytetowi Jagiellońskiemu oraz Akademii Górniczo-Hutniczej.
Kraków współczesny – tradycja i nowoczesność
Dziś Kraków jest jednym z najważniejszych ośrodków akademickich, turystycznych i kulturalnych w Polsce. Przyciąga studentów, artystów, badaczy i turystów z całego świata. Kraków rozwija się dynamicznie pod każdym względem. Nowoczesność łączy się z tradycją i zabytkami co sprawia, że zwiedzanie miasta z przewodnikiem lub indywidualnie jest wielka przyjemnością. Kraków to dziś doskonałe miejsce na opowieść o wzlotach i upadkach miasta, o złotym wieku i trudnych czasach, o kulturze, sztuce, nauce i ciekawostkach.
